Pak hittestress aan voor een goede benutting

Goede milieuresultaten, in beeld gebracht met de KringloopWijzer, zijn afhankelijk van veel factoren. Samengevat draait het om goed management en daarbij hoort vooruitkijken. Anticiperen op omstandigheden die over enkele weken of maanden spelen is essentieel.

Een belangrijke factor die er weer aankomt, is hittestress. Bij gewassen kun je sturen op een koel en vochtig mogelijke bodem. Tegelijkertijd groeit gras onder warme omstandigheden sneller door en wordt het eerder hard en stengelig. Het is advies is daarom om eerder en jonger te oogsten met een lagere opbrengst, maar een betere voederkwaliteit. De speeltruimte hierin is echter beperkt.

Hittestress bij vee

Bij de veestapel heeft hittestress vaak een grotere impact. De droge stofopname kan flink dalen (een afname van circa 10% is geen uitzondering), terwijl de onderhoudsbehoefte juist met 7 tot 25% kan stijgen. Het gevolg is een duidelijk slechtere voerbenutting, wat ook zichtbaar wordt in de KringloopWijzer.

Hittestress ontstaat geleidelijk en is geen ‘aan-uit’-verschijnsel. Tegen de tijd dat koeien zichtbaar gaan hijgen, ben je feitelijk al te laat. Moderne sensoren voor activiteit en herkauwen laten vaak al eerder veranderingen zien: een daling in activiteit en herkauwgedrag, meer staan, minder liggen, een stijgende lichaamstemperatuur en een hogere ademhalingsfrequentie. Juist deze combinatie van signalen vraagt om tijdig ingrijpen.

Wat kun je doen?

Er zijn meerdere knoppen om aan te draaien:

Stal

Zorg voor maximale ventilatie, goede dakisolatie en eventueel vernevelaars boven de koeien (zonder dat ligboxen nat worden). De watervoorziening moet volledig op orde zijn: voldoende, fris en schoon drinkwater is cruciaal. Een simpele check: zou je het water zelf ook drinken?

Voeren

• Verschuif het voeren van de ochtend naar de avond. Koeien zijn ’s actiever en nemen dan makkelijker en gelijkmatiger voer op, wat helpt om de pens-pH stabieler te houden.
• Zorg daarnaar voor een hoge energiedichtheid (VEM/kg DS), opgebouwd uit makkelijke energie en goed verteerbare NDF. Dit betekent doorgaansminder ‘structuur in het rantsoen. Het toevoegen van natriumbicarbonaat aan het voer kan helpen als buffer.
• Door zweten verliezen koeien zweten veel natrium (Na) en Kalium (K); aanvulling hiervan is noodzakelijk.
• Ook de eiwitvoorziening vraagt aandacht. Streef naar een laag ruw eiwitgehalte (RE), maar met voldoende darmverteerbaar eiwit (DVE) en een lage onbestendige eiwitbalans (OEB). Een hoge OEB vraagt namelijk extra omzetting in het dier en kost daarmee energie. Energie die onder hittestress juist schaars is.

---